Mirasçıların hepsi hep birlikte miras ortaklığının tamamına sahiptir. Elbirliği mülkiyeti hali sonlandırılmadığı sürece mirasçılar ortaklıktaki miras hakları üzerinde tasarrufta bulunamaz.
A. Elbirliği Mülkiyetinde Borçlunun Miras Payı
Elbirliği mülkiyetine tabi olan bir miras payının haczi İcra İflas Kanunu (İİK)’nun 94’üncü maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde, elbirliği mülkiyetine tabi olan malların haciz usulünü düzenlemektedir. Bilindiği üzere elbirliği mülkiyetine tabi miras ortaklıklarında mirasçıların muayyen payları yoktur. Mirasçıların hepsi hep birlikte miras ortaklığının tamamına sahiptir. Elbirliği mülkiyeti hali sonlandırılmadığı sürece mirasçılar ortaklıktaki miras hakları üzerinde tasarrufta bulunamaz. Bu sebepten ötürü borçlu, elbirliği mülkiyetindeki mirasçılardan biri ise; alacaklı, borçlunun miras payının haczini talep eder ve ortaklığın giderilmesi davası açar.
B. Borçlunun Miras Payının Haczi
İİK’nın 121’inci maddesi gereği alacaklılar, borçlunun menkul veya gayrimenkul mallarının yanı sıra üçüncü kişilerdeki haklarına haciz koydurabilmektedir. Yukarıda ifade edildiği üzere borçlunun elbirliği mülkiyetinde yer alan miras payının haczedilmesi mümkündür.
Borçlunun miras payının haczi için öncelikle borçluya bir ödeme emri gönderilmiş ve takibin kesinleşmiş olması lazımdır. Takibin kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde alacaklı, borçluya karşı haciz talebinde bulunmalıdır.
Takibin kesinleşmesinden sonra alacaklı, borçlu mirasçıya miras bırakanın kimsenin icra dosyasına kendisini muris olarak kaydettirmelidir. Alacaklı, bu işlem için icra dairesinden talepte bulunur. Alacaklı, borçlunun miras bırakanını bilmiyorsa, borçlunun nüfus kayıt örneğinin çıkarılması için yine icra dairesinden talepte bulunur. Nüfus kaydının çıkarılması ile borçluya miras bırakanın kim olduğu da tespit edilmiş olur.
C. Borçlu Miras Payının Haczinde Veraset İlamı
Miras bırakanın tespitinden sonraki işlem, veraset ilamının çıkarılmasıdır. Bunun için de alacaklı icra müdürlüğüne başvurur ve veraset ilamı için yetki talebinde bulunur. Yetki talebi icra müdürlüğü tarafından icra mahkemesine bildirilir. Yetki talebi mahkemece kabul edilirse, alacaklıya bir yetki belgesi verilir. Alacaklı bu yetki belgesiyle Sulh Hukuk Mahkemelerinden yahut noterlerden veraset ilamı (mirasçılık belgesi) çıkarabilir.
Alacaklı, veraset ilamını aldıktan sonra icra dairesine başvurarak borçlunun miras payının haczi için talepte bulunur. İcra dairesi borçluya düşen miras payı için haciz işler ve bu işlemi de ilgililere tebliğ eder. Burada icra dairesince gerçekleştirilecek haciz, borçlunun miras payı oranında olacaktır.
D. Borçlunun Miras Payının Satışı
Borçlunun miras payının haczedilmesinden sonraki işlem, haczin paraya çevrilmesidir. Bunun için de alacaklı taşınmazlarda 1 yıl taşınırlarda 6 ay içinde satış talebinde bulunmalıdır. Süresi içinde haczin paraya çevrilmesi için satış talebinde bulunulmazsa haciz düşer ve artık satış talebinde bulunulamaz. Bu durumda satış talebinde bulunabilmek için haciz işlemlerinin yeniden gerçekleştirilmesi gerekir. Ancak yeniden gerçekleştirilen haciz işlemlerinin ardından alacaklının, haciz sonrası sıra cetvelinde sıra kaybına uğraması mümkündür.
Alacaklı, borçlunun miras payının satışını talep ettiğinde icra müdürlüğü, satışın nasıl yapılacağı hususunu icra mahkemesine sorar. İcra mahkemesi, elbirliği mülkiyetinde olan bir miras payının satışı için karar vermeden önce miras payıyla alakası olanları çağırır ve dinler. Mahkeme, miras payının açık artırma yoluyla satışına karar verebilir, satış için memur tayin edebilir yahut alacaklıya ortaklığın giderilmesi davası açma yetkisi verebilir.
E. Borçlunun Miras Payı ve Ortaklığın Giderilmesi Davası
Ortaklığın giderilmesi için icra mahkemesinden yetki belgesi alan alacaklı, taşınmazın bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesinde izaleyi şüyu davası açar. Alacaklının yetki belgesi ile açtığı bu davada davalılar, miras ortaklığındaki tüm paydaşlardır. Dava sonucunda ortaklığın aynen taksim yahut satış yoluyla giderilmesi kararı çıkar.
Aynen taksim yoluyla ortaklığın giderilmesi kararı çıktığında, elbirliği mülkiyeti son bulur ve borçlunun miras payının satışı istenir.
Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi kararı çıktığında, satış bedelinden borçlunun payına düşen kısım, alacaklı tarafından alacak tutarı nispetinde tahsil edilir.
Konuyla İlgili Hizmetlerimiz:
https://www.latifcembaran.com/miras-avukati
https://www.latifcembaran.com/icra-ve-iflas-hukuku
Benzer Blog Yazılarımız:
https://www.latifcembaran.com/blog/vasiyetii-yerine-getirme-gorevlisi-vasiyeti-tenfiz-memuru
https://www.latifcembaran.com/blog/tenkis-davasi-ve-ozellikleri
https://www.latifcembaran.com/blog/mirasta-denklestirme
https://www.latifcembaran.com/blog/vasiyet-alacaklisi-ve-vasiyet-borclusu-kimdir