İcra ve İflas Hukuku

Giriş

Alacağın varlığı ile tahsil edilebilmesi ayrı meselelerdir. Elinizde geçerli bir çek, senet veya sözleşme bulunması, karşı tarafın ödeme yapacağı anlamına gelmez. Tahsilatın sonucunu belirleyen şey, doğru takip yolunun seçilmesi ve borçlunun mal varlığına ilişkin araştırmanın zamanında yapılmasıdır.

Büromuz Konya ve çevre illerde icra takibi, çek ve senet tahsili, itirazın iptali ve taahhüdü ihlal süreçlerinde dava takibi ve danışmanlık hizmeti vermektedir.

Hangi Durumlarda Başvurulur

Çekiniz karşılıksız çıkmışsa. Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatılır; koşulları varsa ayrıca ceza yoluna başvurulur.

Senet ödenmemişse. Vadesi geldiği hâlde ödenmeyen senetler için kambiyo takibi yapılır.

Faturaya veya sözleşmeye dayalı alacağınız varsa. İlamsız icra takibi başlatılır; borçlu itiraz ederse itirazın iptali davası açılır.

Mahkeme kararınız varsa. İlamlı icra takibiyle karar icra yoluyla uygulanır.

Borçlu taahhüdünü ihlal etmişse. İcra dosyasında verilen ödeme taahhüdüne uyulmaması hâlinde şikâyet yoluna gidilir.

Ticari alacağınız varsa. Dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk süreci yürütülür.

Konya’daki Uygulama

İcra daireleri. Konya merkezde 13 icra dairesi ve 1 iflas dairesi bulunmaktadır.

Tahsilat oranı. Konya genelinde çek ve senet tahsilatında başarı oranı Türkiye ortalamasının altındadır. Karşılıksız çek ve tahsili mümkün olmayan senet sayısı yüksektir. Bu tabloda borçlu tarafın mal varlığını önceden devretmiş olması belirleyici bir etkendir.

Bu nedenle takip başlatmadan önce borçlunun mal varlığına ilişkin araştırmanın yapılması, hangi takip yolunun seçileceği kadar önemlidir. Tahsil kabiliyeti bulunmayan bir dosyada takip masrafı da alacaklının üzerinde kalır.

Haciz aşamasına geçiş. Takip türüne göre değişmektedir. Kambiyo takiplerinde itiraz süresi ve şartları ilamsız takipten farklı işlediğinden, sürecin hızı seçilen takip yoluna bağlıdır.

İtirazın iptali davası. Tarafların bildireceği tanık başta olmak üzere delillerin kapsamına göre değişmekle birlikte, ilk derece mahkemesindeki ortalama süre 12 aydır. Dosya istinaf aşamasına taşınırsa ortalama süre 18 ayı bulur. Alacağın tutarı temyiz sınırının üzerindeyse süreç ortalama 36 aya kadar uzayabilir.

Ticari alacaklarda arabuluculuk. Dava şartı olan arabuluculuk süreci ortalama 2 oturumda ve yaklaşık 2 hafta içinde tamamlanmaktadır.

Kanun yolu sınırları. İstinaf ve temyiz başvurusu için aranan parasal sınırlar her yıl yeniden belirlenmektedir. Alacağın tutarı, dosyanın hangi kanun yollarına tabi olacağını doğrudan etkiler.

Taahhüdü İhlal ve Karşılıksız Çek

Bu iki yol, alacağın tahsili bakımından ayrı bir baskı aracı oluşturur.

Taahhüdü ihlal. Borçlunun icra dosyasında verdiği ödeme taahhüdüne rağmen taksitleri süresinde ödememesi hâlinde, şartları oluşmuşsa icra ceza mahkemesinde şikâyet yoluna gidilir. Burada belirleyici olan, taahhüdün geçerli ve usulüne uygun alınmış olmasıdır.

Karşılıksız çek. Çekin bankaya ibrazında karşılığının bulunmaması hâlinde çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılır. Çeki düzenleyen kişi hakkında kanunda öngörülen şartlar ve süreler içinde icra ceza mahkemesine şikâyette bulunulabilir. Çekin süresinde ibrazı, karşılıksız işleminin usulüne uygun yapılması ve şikâyet süresine uyulması sonucu doğrudan etkiler.

Gerekli Belgeler

• Çek veya senedin aslı

• Çeklerde bankaca düzenlenen karşılıksızdır işlemi belgesi

• Fatura, irsaliye ve sözleşme örnekleri

• Cari hesap ekstresi veya mutabakat yazıları

• Varsa ihtarname ve tebliğ belgeleri

• Borçluya ilişkin bilinen adres ve kimlik bilgileri

• İlamlı takiplerde mahkeme kararı ve kesinleşme şerhi

• Konuya ilişkin e-Devlet çıktıları

Çek ve senetlerde aslın muhafaza edilmesi önemlidir; fotokopi ile kambiyo takibi yapılamaz.

Süreler ve Zamanaşımı

Çek ve senetler kambiyo senedi niteliğini belirli süreler içinde korur. Bu süreler geçtikten sonra belge kambiyo vasfını yitirir ve yalnızca genel hükümlere göre takip yapılabilir; bu da süreci uzatır ve seçenekleri daraltır.

Karşılıksız çek şikâyeti için kanunda öngörülen şikâyet süresine uyulması gerekir; süre kaçırıldığında ceza yolu kapanır.

İtirazın iptali davası, borçlunun takibe itirazının tebliğinden itibaren işleyen bir süre içinde açılmalıdır.

Elinizdeki çek veya senedin vade tarihi geçmişse, hangi yolların hâlâ açık olduğunu değerlendirmek için vakit kaybetmeden hukuki destek almanızı öneririz.