Fatura, bir malın satıldığı yahut bir hizmetin görüldüğüne ve bunun karşılığında bir bedel ödendiğini ispat etmeye yönelik bir ticari belgedir
Fatura Nedir?
Fatura, tacirler tarafından düzenlenen ve teslim edilen yahut
görülen hizmet karşılığında sunulan ticari belgedir. Fatura, Türk Ticaret
Kanunu’nda açıklanmamış olsa da Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesinde
tanımlanmıştır.
Vergi Usul Kanunu’nun 229. maddesi, faturayı, satılan emtia
veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere
emtiayı satan veya iş yapan tüccar tarafından müşteriye verilen vesika olarak
tanımlamaktadır.
Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesinde ise ticari işletme sahibi
olan bir tacirin herhangi bir mal satması, mal üretmesi, hizmet görmesi yahut
kendisi için menfaat sağlamış olması halinde, alıcı tarafın tacirden kendisine
bir fatura verilmesini ve ödenen bedelin faturada gösterilmesini istemesi
gerektiği düzenlenmiştir.
İlgili madde hükümleri gereğince fatura, tacirin sattığı veya
ürettiği malı yahut menfaat sağladığı herhangi bir ticari işlemi kayıt altına
almasına yardımcı olan ve ticari hizmeti sunan kişi tarafından hizmeti alan
kişiye verilmesi gereken resmi bir belge olarak tanımlanabilir.
Kimler Fatura Düzenlemek Zorundadır?
Fatura düzenlemek zorunda olan meslek grupları, Vergi Usul Kanunu’nun
223. maddesinde sıralanmıştır. Bu madde hükmüne göre fatura düzenlemek zorunda
olan meslek grupları şunlardır:
v Avukat, muhasebeci, mimar, mühendis, özel
kliniği bulunan diş hekimi ve hekimler gibi serbest meslek erbapları,
v Marangoz, berber, terzi, bakkal gibi küçük
esnaflar,
v Pazarcılar, seyyar satıcı gibi yıllık geliri
belirlenen sınırı aşmayan bu nedenle vergiden muaf tutulan esnaflar,
v Çiftçiler,
v Şirketler,
v Kazançları basit usulde tespit olunan
tüccarlar.
Fatura Kaç Gün İçinde Düzenlenmelidir?
Faturaların kaç gün içerisinde düzenlenmesi gerektiği Vergi Usul Kanunu’nun
231. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Bu madde hükmü gereğince tacirler
tarafından düzenlenen faturalar, satılan malın teslim edildiği yahut vaat
edilen hizmetin gerçekleştirildiği tarihten itibaren en fazla 7 gün içerisinde
düzenlenmelidir.
Teslim edilen malın veya vaat edilen hizmetin faturasının 7 gün
içerisinde düzenlenmemesi durumunda ilgili fatura hiç düzenlenmemiş kabul
edilecek ve düzenlenen fatura işleme alınmayacaktır.
Örneğin 20.11.2024 tarihinde görülen bir hizmetin faturası en geç
28.11.2024 tarihine kadar düzenlenmiş olmalıdır. Bu tarihe kadar düzenlenmeyen
faturalar hiç düzenlenmemiş kabul edilecektir. Düzenlenmeyen faturalar
nedeniyle tacirin cezai sorumluluğu da doğabilmektedir.
Faturada Bulunması Gereken Unsurlar
Faturada bulunması gereken unsurlar Vergi Usul Kanunu’nun 230. maddesinde
sırasıyla belirtilmiştir. Düzenlenecek
faturada asgari olarak yer alması gereken unsurlar şunlardır:
v Faturanın düzenlenme tarihi, seri ve sıra
numarası,
v Fatura düzenleyen tacirin adı, unvanı, iş yeri
adresi, iş yerinin bağlı olduğu vergi dairesinin ismi ve tacirin hesap
numarası,
v Alıcının adı, unvanı, adresi, hesap numarası,
v Faturaya konu olan malın veya işin cinsi,
adedi ve fiyatı,
v Faturaya konu olan ve satılan malların teslim
tarihi yahut vaat edilen hizmetin sunulduğu tarih.
Faturalar mürekkeple, makine ile veya kopya kurşun kalemi ile
doldurulur. Faturalar en az 1 asıl ve en az 1 örnek olarak düzenlenmelidir.
Ancak birden fazla örnek düzenlendiği takdirde bu örneklere numara verilerek
ilgili faturanın kaçıncı örnek olduğu ayrıca belirtilir.
Düzenlenen faturaların başında da iş sahibinin veya iş sahibi adına
imzaya yetkili olanların imzası bulunmalıdır.
Yukarıda sayılan unsurlar herhangi bir faturada bulunması gereken
asgari unsurlardır. Sayılan unsurları içermeyen faturalar, usulüne uygun
düzenlenmemiş sayılır; bu sebeple de hukuki ve mali sonuç doğurmaz.
Bir İspat Aracı Olarak Fatura
Fatura, nitelik itibariyle bir malın satıldığı yahut bir hizmetin
görüldüğüne ve bunun karşılığında bir bedel ödendiğini ispat etmeye yönelik bir
ticari belgedir. Özetle fatura, bir ispat aracıdır. Faturaların ispat gücü ise
Türk Ticaret Kanunu’nun 21. maddesinde açıklanmıştır.
Tacir bir kimsenin mal satması, mal üretmesi, hizmet görmesi veya
menfaat sağlaması durumunda alıcı, tacirden bu işlemlerin karşılığı olarak
fatura düzenlemesini ve bu faturada ödediği bedelin gösterilmesini talep
etmelidir.
Teslim almış olduğu mal yahut görülen hizmet karşılığında teslim
alınan faturanın içeriğinde, zorunlu unsurlarında, miktarında, vergi oranında
yahut taraf isimlerinde yanlışlık olduğunu gören veya düşünen kimse, faturayı
teslim aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturaya itirazda bulunabilir.
Örneğin, 20.11.2024 tarihinde 2.000 TL’lik bir masa alan ve
faturayı da aynı tarihte teslim alan kişi, faturada bedelin 20.000 TL olarak
belirtildiğini gördüğü anda 29.11.2024 tarihine kadar ilgili faturaya itiraz
edebilir. Aynı şekilde masa teslim alan kişiye sandalye faturası kesilmesi,
satıcının isminin yanlış yazılması, hiç satın alınmayan bir ürünün faturada
gösterilmesi halinde de faturaya itiraz edilmesi gerekmektedir.
Telefon, telgraf, her türlü iletişim ve bilişim aracı vasıtasıyla
yahut sözlü olarak yapılan ticari ilişkilerde fatura mahiyeti taşıyan
sözleşmeleri teslim alan taraf da teslim aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde
itirazda bulunabilir. İtirazda bulunulmaması halinde söz konusu ticari ilişkiyi
gösteren teyit mektubunun kurulan sözleşmeye uygun olduğu kabul edilmiş
sayılır.
Faturanın teslim alındığı günden itibaren 8 gün içerisinde itiraz
etmeyen taraf, faturada yer alan tüm bilgileri ve içerikleri kabul etmiş
sayılır. E-faturalara itirazlar Gelir İdaresi Başkanlığının ilgili portalı
üzerinden gerçekleştirilebilir.
8 günlük süre içerisinde faturaya itiraz edilmesi durumunda
faturanın doğruluğunu ispat etmekle yükümlü olan taraf faturayı düzenleyen
taraftır. 8 günlük süre geçtikten sonra faturaya itiraz edilmesi durumunda ise
faturanın yanlışlığını ispat etmekle yükümlü olan taraf, faturayı teslim alan
taraftır.
Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’nda faturaya itirazın şekli düzenlenmemiştir. Ancak sürelerin kesin olarak belirlenebilmesi, itirazın süresi içerisinde yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi ve itirazın kolay kanıtlanabilmesi açısından itirazın noter aracılığıyla ihtar gibi resmi yollardan yapılması fayda sağlayacaktır.
Konuyla İlgili Hizmetlerimiz:
https://www.latifcembaran.com/ticaret-hukuku-avukati
Benzer Blog Yazılarımız:
https://www.latifcembaran.com/blog/senedi-ibraz-zorunlulugu
https://www.latifcembaran.com/blog/cek-nedir-nasil-duzenlenir
https://www.latifcembaran.com/blog/e-ticarette-cayma-hakki
https://www.latifcembaran.com/blog/kripto-para-hukuku
https://www.latifcembaran.com/blog/marka-tescilinde-oncelik-ilkesi