Gaibin durumu miras bakımından ölmüş kişini durumu gibi kabul edilse de aralarında fark olduğu açıktır. Bu da gaibin bir gün geri dönme ihtimalinin bulunmasıdır.
A. Gaip Kimdir?
Kendisinden uzun süre haber alınamayan, kaybolmuş yahut ölmüş olma ihtimali yüksek olan kimseler gaip olarak kabul edilir.
Gaiplik iki şekilde gerçekleşir. İlk olarak, bir kimse ölüm olasılığı yüksek bir tehlike altında kaybolmuş ise, kaybolmadan itibaren 1 yıl geçtikten sonra ilgililer gaiplik kararı talep edebilir.
İkinci olarak, bir kimseden uzunca bir zamandır haber alınamıyorsa, kendisinden son kez haber alındığı tarihten itibaren 5 yıl geçtikten sonra ilgililer gaiplik kararı talebinde bulunabilir.
Bu durumdaki kişilerin gaipliğine Sulh Hukuk Mahkemesi karar verir.
B. Gaibin Mirası Ne Zaman Açılır?
Bir kimse hakkında gaiplik kararı verildiğinde, o kişi ölmüş gibi kabul edileceğinden mirasın açılması ve ölüme bağlı haklar gündeme gelir. Zira mirasın açılması ve mirasçılara geçmesi için mahkemeden gaiplik kararının alınması gereklidir.
Gaiplik kararı, gaipten son haber alma tarihinden itibaren hüküm ve sonuç doğurur. Bu durumda mirasçı olmak için aranan şartların gaipten son kez haber alınan tarihte de var olması gerekir. Gaibin mirası, son haber alma tarihinden itibaren mirasçılara geçer. Bununla birlikte gaibin kesin ölüm tarihi sonradan ortaya çıkarsa, mirasın açılma tarihi değişir. Bu halde miras, gaipten son haber alınan tarihte değil, ölümün kesinleştiği tarihte açılır.
C. Gaibin Mirasının Paylaşılması ve Teminat Gösterme
Gaibin durumu miras bakımından ölmüş kişini durumu gibi kabul edilse de aralarında fark olduğu açıktır. Bu da gaibin bir gün geri dönme ihtimalinin bulunmasıdır. Nitekim kanun koyucu, gaibin mirasını devralan mirasçılar ve vasiyet alacaklısı (musaleh) için teminat gösterme yükümlülüğü öngörmüştür.
Buna göre gaiplik kararı;
Ölüm tehlikesi altında kaybolma sebebiyle verilmişse 5 yıl,
Uzun zamandan beri haber alınamama sebebiyle verilmişse 15 yıl,
Süreyle mirasçılar tarafından teminat gösterilecektir. Teminat verildikten sonra miras taksimi yapılır ve mirasçılar kendilerine düşen payı alabilirler. Ancak gaip, 100 yaşına varmış ise teminat süresi ve yükümlülüğü ortadan kalkar. Zira bu kadar ileri yaştaki gaip bir kimsenin ölmüş olma ihtimali fevkalade yüksektir.
D. Gaibin Geri Dönmesi
Gaipliğine karar verilen kimseden kendi mirasçılarına miras intikali, bozucu şarta bağlı bir iktisap olarak değerlendirilebilir. Bu özelliği nedeniyle, gaip, her ne zaman geri dönerse, mirasçıların ve vasiyet alacaklılarının miras hakkı düşer. Kazanılmış mallar geri verilir.
E. Gaibin Mirasçılığı
Gaibin miras bırakan olduğu gibi mirasçı olması da mümkündür. Bu durumda, gaibin mirasçıları yeni bir gaiplik kararına gerek kalmaksızın mirasın kendilerine verilmesini talep edebilirler. Yani gaip kimse ölmüş gibi değerlendirilir.
Mirasçılardan biri gaip olup da henüz hakkında gaiplik kararı verilmemiş ise bu kimsenin miras hissesi mahkemece idare edilir. Gaiplik kararı verilene yahut kişi sağ olarak geri dönene kadar bu durum devam eder. Hakkında gaiplik kararı verilen mirasçının hissesi kendi mirasçılarına geçer.
Konuyla İlgili Hizmetlerimiz:
https://www.latifcembaran.com/miras-avukati
Benzer Blog Yazılarımız:
https://www.latifcembaran.com/blog/miras-hukukunda-zumre-sistemi
https://www.latifcembaran.com/blog/olunceye-kadar-bakma-sozlesmesi
https://www.latifcembaran.com/blog/olume-bagli-tasarruflar
https://www.latifcembaran.com/blog/borclunun-miras-payinin-haczi-ve-satisi
https://www.latifcembaran.com/blog/tarim-arazilerinin-miras-yoluyla-bolunmesi