Miras Taksim (Paylaşma) Sözleşmesi Nedir? Mirasın Anlaşmalı Paylaşımı

Miras bırakanın vefatıyla birlikte mirasçılar, terekeye dahil olan taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde elbirliği mülkiyeti kapsamında hak sahibi olurlar. Ancak mirasın açılmasıyla birlikte oluşan bu ortaklık, mirasçıların tereke üzerindeki haklarını sürekli olarak birlikte kullanmalarını gerektirir. Uygulamada ise mirasçıların, miras kalan malvarlığının hangi kişiye bırakılacağı, taşınmazların nasıl paylaşılacağı veya banka hesaplarının nasıl bölüştürüleceği konusunda anlaşma sağlamaları mümkündür. İşte bu noktada miras taksim sözleşmesi, mirasın anlaşmalı şekilde paylaşılmasını sağlayan en önemli hukuki araçlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Miras taksim sözleşmesi, mirasçılar arasında yapılan ve terekeye dahil malvarlığı unsurlarının hangi mirasçıya ne şekilde bırakılacağını düzenleyen yazılı bir sözleşmedir. Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca mirasçılar, kendi aralarında miras taksim sözleşmesi düzenleyerek uzun sürebilecek dava süreçlerine ihtiyaç duymadan paylaşımı gerçekleştirebilirler. Özellikle taşınmaz malların mirasçılar arasında paylaştırılması, aile şirketlerinin devri, banka hesaplarının paylaşılması ve diğer malvarlığı unsurlarının bölüştürülmesi bakımından bu sözleşme önemli kolaylıklar sağlamaktadır.

Geçerli bir miras taksim sözleşmesinin yapılmasıyla birlikte miras ortaklığına dahil malların hangi mirasçıya bırakılacağı belirlenebilir, elbirliği mülkiyetinin sona erdirilmesi sağlanabilir ve mirasçılar arasında paylaşım konusunda ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önüne geçilebilir. Ancak miras taksim sözleşmesinin hukuken geçerli olabilmesi için tüm mirasçıların katılımı, yazılı şekil şartı ve kanunda öngörülen diğer koşulların eksiksiz şekilde yerine getirilmesi gerekir.

Bu kapsamlı rehberde; miras taksim sözleşmesi nedir, hangi durumlarda yapılır, geçerlilik şartları nelerdir, tapu devri nasıl gerçekleştirilir, sözleşmenin iptali mümkün müdür, miras paylaşımında anlaşmazlık çıkarsa ne olur ve mirasın paylaştırılması sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir sorularını ayrıntılı şekilde ele alacağız.

Miras Taksim Sözleşmesi Nedir?

Miras taksim sözleşmesi, miras bırakanın vefatından sonra mirasçıların kendi aralarında yaptıkları ve terekeye dahil malvarlığı unsurlarının hangi mirasçıya ne şekilde bırakılacağını düzenleyen yazılı bir sözleşmedir. Uygulamada miras paylaşım sözleşmesi olarak da adlandırılan bu sözleşme, Türk Medeni Kanunu'nun 676. maddesinde düzenlenmiştir.

Miras bırakanın ölümüyle birlikte mirasçılar arasında terekenin tamamını kapsayan bir miras ortaklığı oluşur. Bu aşamada mirasçılar, terekeye dahil taşınır ve taşınmaz mallar üzerinde elbirliği mülkiyeti kapsamında hak sahibi olurlar. Miras taksim sözleşmesiyle ise mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen paylaşımın gerçekleştirilmesi mümkün hale gelir.

Kanuna göre mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya taraflar arasında yapılacak paylaşma sözleşmesi tüm mirasçıları bağlar. Bu nedenle bir miras taksim sözleşmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkların önüne geçilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Miras taksim sözleşmesiyle mirasçılar, terekenin tamamını paylaşabilecekleri gibi yalnızca belirli malvarlığı unsurlarını da paylaşabilirler. Ayrıca sözleşme ile terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesi de mümkündür.

Miras Paylaşma Sözleşmesi Hangi Durumlarda Yapılır?

Miras paylaşımı konusunda mirasçılar arasında anlaşma sağlanabiliyorsa, mahkemeye başvurmaya gerek kalmaksızın miras taksim sözleşmesi düzenlenebilir. Özellikle taşınmaz malların mirasçılar arasında paylaşılması, banka hesaplarının bölüştürülmesi veya belirli malvarlığı değerlerinin belirli mirasçılara bırakılması gibi durumlarda miras paylaşma sözleşmesi tercih edilmektedir.

Bir miras taksim sözleşmesi en sık şu durumlarda yapılmaktadır:

• Mirasçılar arasında paylaşım konusunda uzlaşma bulunması,

• Tereke içerisinde taşınmaz malların yer alması,

• Ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce paylaşım yapılmak istenmesi,

• Miras ortaklığına dahil malların hangi mirasçıya bırakılacağının belirlenmek istenmesi,

• Mirasçılar arasında uzun sürecek dava süreçlerinden kaçınılmak istenmesi.

Özellikle çok sayıda taşınmazın bulunduğu terekelerde, mirasçıların kendi aralarında anlaşmaları hem zaman hem de maliyet açısından önemli avantajlar sağlamaktadır.

Bununla birlikte mirasçılar arasında anlaşma sağlanamıyorsa mirasın paylaştırılması davası gündeme gelir ve paylaşım mahkeme tarafından gerçekleştirilir.

Miras Paylaşım Sözleşmesinin Hukuki Niteliği

Miras paylaşım sözleşmesi, mirasçılar arasında yapılan ve terekeye ilişkin paylaşım esaslarını belirleyen özel hukuk sözleşmesidir. Sözleşmenin hukuki niteliği, miras hukukuna özgü paylaşma sözleşmesi olmasıdır.

Türk Medeni Kanunu'nun 676. maddesine göre mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya aralarında yapacakları paylaşma sözleşmesi mirasçıları bağlar. Bu nedenle sözleşmenin miras hukuku bakımından bağlayıcı etkisi bulunmaktadır.

Miras taksim sözleşmesiyle;

• Tereke malları belirli mirasçılara bırakılabilir,

• Elbirliği mülkiyeti sona erdirilebilir,

• Elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesi kararlaştırılabilir,

• Taraflar arasında paylaşım esasları belirlenebilir.

Geçerli bir miras taksim sözleşmesi yapılmışsa, kural olarak aynı mallar hakkında ortaklığın giderilmesi talebinde bulunulması mümkün değildir. Çünkü taraflar arasında paylaşım iradesi ortaya konulmuş ve terekenin paylaşımı konusunda anlaşma sağlanmıştır.

Bu yönüyle miras taksim sözleşmesi, miras ortaklığının sona erdirilmesine hizmet eden en önemli hukuki araçlardan biridir.

Miras Taksim Sözleşmesinin Geçerlilik Şartları

Miras taksim sözleşmesinin geçerliliği bazı zorunlu şartların birlikte gerçekleşmesine bağlıdır. Bu şartlardan herhangi birinin eksik olması halinde sözleşmenin geçersizliği gündeme gelebilir.

Tüm Mirasçıların Katılımı

Miras taksim sözleşmesinin geçerli olabilmesi için tüm mirasçıların sözleşmeye katılması gerekir. Yargıtay kararlarında da açıkça vurgulandığı üzere bütün mirasçıların katılmadığı paylaşma sözleşmeleri geçersizdir.

Bu nedenle yalnızca bazı mirasçıların imzaladığı bir sözleşme, diğer mirasçılar açısından bağlayıcı sonuç doğurmaz.

Terekeye Dahil Malların Bulunması

Paylaşma konusu malların miras ortaklığına dahil olması gerekir. Miras bırakanın malvarlığına ait olmayan bir taşınmaz veya hak üzerinde yapılan paylaşım geçerlilik kazanmaz.

Mirasın Açılmış Olması

Miras taksim sözleşmesi ancak miras bırakanın ölümünden sonra yapılabilir. Henüz sağ olan bir kişinin gelecekte bırakacağı mirasa ilişkin paylaşım sözleşmesi yapılması mümkün değildir.

Hukuki İşlem Ehliyeti

Sözleşmeye katılan tüm mirasçıların hukuki işlem ehliyetine sahip olması gerekir. Kısıtlı veya küçüklerin bulunması halinde temsil ve izin kuralları ayrıca değerlendirilir.

Elbirliği Mülkiyetinin Bulunması

Miras taksim sözleşmesinin temelinde elbirliği mülkiyeti yer almaktadır. Bu nedenle terekenin henüz paylaşılmamış olması ve elbirliği mülkiyetinin devam etmesi gerekir.

Miras Paylaşma Sözleşmesinde Şekil Şartı

Miras taksim sözleşmesinin geçerliliği bakımından en önemli hususlardan biri şekil şartıdır. Kanun koyucu, paylaşma sözleşmesinin geçerliliğini yazılı şekilde yapılmasına bağlamıştır.

Bu nedenle taksim sözleşmesinin yazılı olarak düzenlenmesi zorunludur. Yazılı şekil bir ispat şartı değil, doğrudan geçerlilik şartıdır.

Sözlü olarak yapılan paylaşım anlaşmaları kural olarak hukuki sonuç doğurmaz.

Kanuna göre miras taksim sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması yeterlidir. Mirasçılar arasında yapılan paylaşım sözleşmelerinin noter huzurunda düzenlenmesi zorunlu değildir. Ancak ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından noter onayı alınması uygulamada sıklıkla tercih edilmektedir.

Yargıtay kararlarında da yazılı şekle uyulmaması halinde sözleşmenin hükümsüz olduğu kabul edilmektedir.

Miras Taksim Sözleşmesi Nasıl Yapılır?

Miras taksim sözleşmesini hazırlayabilmek için öncelikle terekeye dahil tüm malvarlığı unsurlarının belirlenmesi gerekir. Taşınmazlar, banka hesapları, araçlar, şirket hisseleri ve diğer haklar tespit edildikten sonra mirasçılar arasında paylaşım esasları belirlenir.

Bir miras taksim sözleşmesi hazırlanırken genel olarak şu aşamalar izlenir:

1. Veraset ilamının alınması,

2. Mirasçıların belirlenmesi,

3. Tereke mallarının tespit edilmesi,

4. Mirasçıların paylaşım konusunda anlaşması,

5. Yazılı sözleşmenin hazırlanması,

6. Tüm mirasçıların imzalaması,

7. Gerekli tapu ve sicil işlemlerinin gerçekleştirilmesi.

Miras taksim sözleşmesiyle taraflar arasında payların oluşturulması ve fiilen paylaşım sağlanabilir. Ayrıca sözleşme kapsamında taşınmazların belirli mirasçılara bırakılması, paylı mülkiyet oluşturulması veya belirli malların belirli kişilere özgülenmesi mümkündür.

Özellikle yüksek değerli terekelerde ve çok sayıda mirasçının bulunduğu durumlarda, sözleşmenin bir miras hukuku avukatı tarafından hazırlanması ileride ortaya çıkabilecek tapu iptali ve tescil davalarının önlenmesi bakımından önemli avantaj sağlayacaktır.

Miras Taksim Sözleşmesinde Tapu Devri Nasıl Gerçekleşir?

Miras taksim sözleşmesine konu olan taşınmazların mirasçılar arasında paylaşılması sonrasında, paylaşımın tapu kayıtlarına yansıtılması gerekir. Miras bırakanın vefatıyla birlikte mirasçılar taşınmazlar üzerinde hak sahibi olsalar da, tapu sicilindeki kayıtların güncellenmesi uygulamada önem taşımaktadır.

Geçerli bir taksim sözleşmesi ile mirasçılar, hangi taşınmazın hangi mirasçıya bırakılacağını belirleyebilirler. Bu paylaşım sonrasında ilgili tapu müdürlüğünde gerekli intikal ve tescil işlemleri gerçekleştirilir.

Miras taksim sözleşmesiyle belirli bir taşınmazın tek bir mirasçıya bırakılması kararlaştırılmışsa, diğer mirasçıların da katılımıyla tapuda gerekli işlemler yapılarak mülkiyet devri tamamlanabilir.

Yargıtay uygulamalarında da kabul edildiği üzere, miras taksim sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde tapu iptali ve tescil davası açılması mümkündür. Bu nedenle paylaşım sonrasında tapu işlemlerinin geciktirilmeden tamamlanması önem taşır.

Tapu Devri İçin Gerekli Belgeler

Tapu işlemleri sırasında genel olarak;

• Veraset ilamı,

• Miras taksim sözleşmesi,

• Kimlik belgeleri,

• Tapu kayıtları,

• İlgili harç ve vergi belgeleri,

talep edilmektedir.

Özellikle taşınmaz sayısının fazla olduğu terekelerde profesyonel hukuki destek alınması sürecin daha hızlı ilerlemesini sağlayabilir.

Tapuda Miras Paylaşımının Yapılması

Tapuda miras paylaşımı, terekeye dahil taşınmazların mirasçılar arasında paylaştırılması ve tapu siciline işlenmesi işlemidir.

Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre miras bırakanın ölümüyle birlikte mirasçılar taşınmazlar üzerinde elbirliği mülkiyeti şeklinde hak sahibi olurlar. Bu aşamada taşınmaz üzerinde tek başına tasarruf edilmesi mümkün değildir.

Miras taksim sözleşmesiyle birlikte taraflar arasında paylaşım esasları belirlenebilir ve taşınmaz malların mirasçılar arasında hangi oranlarda veya hangi şekilde dağıtılacağı kararlaştırılabilir.

Uygulamada tapuda miras paylaşımı;

• Belirli taşınmazların belirli mirasçılara bırakılması,

• Taşınmazların paylı mülkiyete dönüştürülmesi,

• Taşınmazların satılarak bedelinin paylaşılması,

şeklinde gerçekleştirilebilmektedir.

Özellikle bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürülmesi, uygulamada sıklıkla tercih edilen yöntemlerden biridir.

Miras Paylaşma Sözleşmesinin İptali Mümkün Müdür?

Miras paylaşım sözleşmesi kural olarak tarafları bağlayan ve hukuki sonuç doğuran bir sözleşmedir. Ancak bazı durumlarda sözleşmenin iptali veya geçersizliğinin ileri sürülmesi mümkündür.

Miras taksim sözleşmesinin geçerliliği için gerekli şartların bulunmaması halinde sözleşmenin hükümsüz olduğu ileri sürülebilir.

Özellikle;

• Tüm mirasçıların katılmaması,

• Yazılı şekle uyulmaması,

• Ehliyetsizlik bulunması,

• İrade sakatlıklarının varlığı,

• Hile, hata veya korkutma nedeniyle sözleşmenin kurulması,

gibi durumlarda iptal talepleri gündeme gelebilir.

Bunun yanında muvazaa veya hukuka aykırılık gibi nedenlerle de sözleşmenin geçersizliği ileri sürülebilir.

Ancak her somut olayın kendi özellikleri içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinden, iptal talepleri bakımından sözleşmenin kuruluş süreci ayrıntılı şekilde incelenmelidir.

Miras Taksim Sözleşmesinden Dönme ve Fesih Halleri

Miras taksim sözleşmesi yapıldıktan sonra tarafların sözleşmeden dönüp dönemeyeceği uygulamada sıkça tartışılan konular arasında yer almaktadır.

Kural olarak geçerli şekilde kurulan bir miras taksim sözleşmesi tarafları bağlar. Ancak bazı durumlarda sözleşmenin ortadan kaldırılması veya uygulanmaması söz konusu olabilir.

Özellikle tüm mirasçıların yeniden anlaşması halinde mevcut paylaşım düzeni değiştirilebilir ve yeni bir paylaşım yapılabilir.

Yargıtay kararlarında da tarafların sonradan gerçekleştirdikleri işlemlerin sözleşmeden dönme iradesini ortaya koyabileceği kabul edilmektedir. Örneğin daha önce paylaşılmış taşınmazların tekrar elbirliği mülkiyeti şeklinde intikal ettirilmesi, sözleşmenin uygulanmadığına ilişkin önemli bir gösterge olarak değerlendirilebilir.

Bununla birlikte tek taraflı olarak sözleşmeden dönülmesi her zaman mümkün değildir. Geçerli bir miras taksim sözleşmesinin ortadan kaldırılması için hukuki gerekçelerin bulunması gerekir.

Tapu İptali ve Tescil Davaları

Miras taksim sözleşmesine rağmen paylaşımın uygulanmaması halinde, hak sahibi mirasçılar tapu iptali ve tescil davası açarak sözleşmenin yerine getirilmesini talep edebilirler.

Bu nedenle sözleşmenin imzalanmasından sonra tarafların yükümlülüklerini yerine getirmesi büyük önem taşımaktadır.

Miras Paylaşım Sözleşmesinin Mirasçılara Etkileri

Miras paylaşım sözleşmesi yapıldıktan sonra mirasçılar açısından önemli hukuki sonuçlar ortaya çıkar.

Öncelikle taraflar arasında paylaşım konusunda bağlayıcı bir düzen kurulmuş olur. Bu nedenle mirasçılar, sözleşmede kararlaştırılan paylaşım esaslarına uygun hareket etmekle yükümlüdür.

Miras taksim sözleşmesiyle;

• Mirasçılar arasında payların oluşturulması sağlanır,

• Terekeye ilişkin uyuşmazlıkların önüne geçilir,

• Elbirliği mülkiyetine son verilebilir,

• Paylı mülkiyet düzenine geçilebilir,

• Tapu ve sicil işlemlerinin yapılması mümkün hale gelir.

Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddesine göre mirasçılar arasında payların oluşturulması ve fiilen alınması veya paylaşma sözleşmesi yapılması hukuken geçerli sonuç doğurur.

Bu nedenle sözleşmenin imzalanmasından sonra tarafların hak ve yükümlülükleri önemli ölçüde değişmektedir.

Üçüncü Kişilere Karşı Etkisi

Mirasçılar arasında yapılan paylaşım, bazı durumlarda üçüncü kişiler bakımından da sonuç doğurabilir. Özellikle taşınmazların devri veya alacak haklarının paylaşılması gibi durumlarda ilgili sicil kayıtlarının güncellenmesi önem taşımaktadır.

---

Miras Taksim Sözleşmesinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Miras paylaşımı sürecinde yapılan hatalar ilerleyen yıllarda ciddi uyuşmazlıklara neden olabilmektedir. Bu nedenle miras taksim sözleşmesini hazırlarken bazı hususlara özellikle dikkat edilmelidir.

Tüm Mirasçıların Katılımı Sağlanmalıdır

Taksim sözleşmesinin geçerli olabilmesi için tüm mirasçıların sözleşmeye katılması gerekir. Eksik katılım sözleşmenin geçerliliğini doğrudan etkileyebilir.

Tereke Eksiksiz Belirlenmelidir

Miras ortaklığına dahil tüm taşınır ve taşınmaz mallar ayrıntılı şekilde tespit edilmelidir. Eksik malvarlığı tespiti ileride yeni uyuşmazlıkların ortaya çıkmasına neden olabilir.

Yazılı Şekle Mutlaka Uyulmalıdır

Yazılı miras paylaşım sözleşmesi yapılması kanuni bir zorunluluktur. Yazılı şekle uyulmaması halinde sözleşmenin hukuki geçerliliği tartışmalı hale gelebilir.

Tapu ve Sicil İşlemleri Tamamlanmalıdır

Paylaşım sonrasında taşınmazlar bakımından gerekli tescil işlemlerinin yapılması gerekir. Aksi halde uygulamada çeşitli hak kayıpları ortaya çıkabilmektedir.

Profesyonel Hukuki Destek Alınmalıdır

Özellikle çok sayıda taşınmazın bulunduğu, şirket hisselerinin yer aldığı veya miras payının devri sözleşmesi gibi işlemlerin gündeme geldiği durumlarda uzman desteği alınması önemlidir.

Doğru hazırlanmış bir miras taksim sözleşmesi, yıllarca sürebilecek miras davalarının ve aile içi uyuşmazlıkların önlenmesinde en etkili hukuki araçlardan biri olarak kabul edilmektedir.

Miras Paylaşımında Anlaşmazlık Çıkarsa Ne Olur?

Miras paylaşım sürecinde mirasçıların her zaman uzlaşması mümkün olmayabilir. Özellikle taşınmazların paylaşımı, aile işletmelerinin devri, banka hesaplarının bölüştürülmesi veya miras kalan malların değeri konusunda farklı görüşlerin ortaya çıkması halinde mirasçılar arasında ciddi uyuşmazlıklar yaşanabilmektedir.

Mirasçıların kendi aralarında miras taksim sözleşmesi yapmaları her zaman en hızlı ve ekonomik çözüm yolu olarak kabul edilmektedir. Ancak miras taksim sözleşmesi yapmış iseler ve sonradan sözleşmenin uygulanması konusunda ihtilaf ortaya çıkarsa ya da mirasçılar başlangıçta anlaşamazlarsa, uyuşmazlığın mahkeme yoluyla çözülmesi gerekir.

Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddesine göre miras taksim sözleşmesi yapılamayan durumlarda her mirasçı mirasın paylaştırılmasını mahkemeden talep edebilir. Bu durumda mirasın paylaştırılması davası açılarak terekenin paylaşımı hakim tarafından gerçekleştirilir.

Mirasın Paylaştırılması Davası

Mirasçılar arasında paylaşım konusunda anlaşma sağlanamaması halinde mirasın paylaştırılması davası gündeme gelir. Bu dava ile;

• Tereke mallarının aynen paylaşılması,

• Taşınmazların belirli mirasçılara özgülenmesi,

• Satış yoluyla paylaşım yapılması,

• Bir miras dağılımı oluşturulması,

sağlanabilir.

Özellikle bölünmesi mümkün olmayan taşınmazlarda uygulamada çoğu zaman satış yöntemi tercih edilmektedir. Satıştan elde edilen bedel ise miras payları oranında mirasçılar arasında dağıtılmaktadır.

Miras Taksim Sözleşmesi Bulunmasına Rağmen Uyuşmazlık Çıkabilir Mi?

Evet. Taraflar arasında düzenlenen miras taksim sözleşmesi bulunmasına rağmen uygulama aşamasında çeşitli uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.

Örneğin;

• Tapu devrinin yapılmaması,

• Taksim sözleşmesinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi,

• Sözleşmenin geçersiz olduğunun ileri sürülmesi,

• Sonradan yeni tereke malvarlığının ortaya çıkması,

gibi durumlarda dava açılması söz konusu olabilir.

Bu tür uyuşmazlıklarda çoğu zaman tapu iptali ve tescil davaları veya paylaşım sözleşmesinden kaynaklanan alacak davaları gündeme gelmektedir.

Yetkili ve Görevli Mahkeme

Mirasın paylaştırılmasına ilişkin uyuşmazlıklarda görevli mahkeme genel olarak Sulh Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesidir.

Kanundaki kesin yetki kuralı nedeniyle mahkeme ise miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi olarak kabul edilmekte ve tarafların farklı bir yerde dava açmaları mümkün olmamaktadır.

Bu nedenle paylaşım konusunda anlaşmazlık yaşanması halinde dava açılmadan önce hukuki durumun ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.

Miras Paylaşım Sözleşmesinin Terekenin Tasfiyesindeki Önemi

Miras taksim sözleşmeleri, terekenin tasfiye edilmesi ve miras ortaklığının sona erdirilmesi bakımından son derece önemli hukuki araçlardır. Özellikle çok sayıda mirasçının bulunduğu ve yüksek değerde malvarlığı içeren terekelerde, paylaşımın sözleşme yoluyla yapılması uzun dava süreçlerinin önüne geçebilmektedir.

Miras bırakanın ölümüyle birlikte mirasçılar arasında miras ortaklığı kurulmakta ve tereke üzerindeki haklar elbirliği mülkiyeti şeklinde kullanılmaktadır. Bu ortaklığın sona erdirilebilmesi için ya mirasçılar arasında anlaşma sağlanmalı ya da mahkeme kararı alınmalıdır.

Terekenin Tasfiyesinde Miras Taksim Sözleşmesinin Rolü

Geçerli bir miras taksim sözleşmesi sayesinde;

• Tereke malları mirasçılar arasında dağıtılabilir,

• Elbirliği mülkiyeti sona erdirilebilir,

• Miras payını hangi mirasçının nasıl kullanacağı belirlenebilir,

• Taşınmazların kimin adına tescil edileceği kararlaştırılabilir,

• İleride doğabilecek uyuşmazlıklar önlenebilir.

Bu nedenle miras taksim sözleşmesi düzenlemek, çoğu zaman dava yoluna başvurmaktan daha hızlı ve ekonomik bir çözüm sunmaktadır.

Sözleşmenin Geçerliliğinin Önemi

Miras taksim sözleşmesinin hukuken geçerli sayılabilmesi için kanunda öngörülen şartların eksiksiz şekilde yerine getirilmesi gerekir.

Özellikle;

• Tüm mirasçıların katılımı,

• Yazılı şekil şartı,

• Ehliyet koşulları,

• Terekeye dahil malların doğru belirlenmesi,

büyük önem taşımaktadır.

Taksim sözleşmesinin geçerliliği için yazılı şekil zorunlu olup, adi yazılı miras taksim sözleşmesi dahi kanuni şartları taşıdığı takdirde geçerli sonuç doğurabilmektedir.

Kısıtlı veya Küçük Mirasçıların Bulunması

Terekede küçük veya kısıtlı mirasçıların bulunması halinde süreç daha dikkatli yürütülmelidir. Kısıtlı adına miras taksim sözleşmesi yapılması belirli izin ve temsil kurallarına tabidir.

Bu nedenle sözleşmenin yapıldığı sırada miras ortaklığına dahil olan tüm mirasçıların hukuki durumunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Sonradan Ortaya Çıkan Uyuşmazlıklar

Bazı durumlarda miras taksim sözleşmesine taraf olan kişiler arasında yıllar sonra uyuşmazlık çıkabilmektedir. Özellikle taksim sözleşmesinin düzenlendiği tarihte bilinmeyen malvarlığı unsurlarının sonradan ortaya çıkması veya tapuda farklı işlemler yapılması yeni davalara neden olabilmektedir.

Yargıtay uygulamalarında da görüldüğü üzere, adına tescil edilen durumlarda miras taksim sözleşmesi hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde tapu iptali ve tescil davaları gündeme gelebilmektedir.

Bu nedenle düzenlenen miras taksim sözleşmesinin açık, anlaşılır ve tüm tereke unsurlarını kapsayacak şekilde hazırlanması son derece önemlidir. Özellikle yüksek değerli taşınmazların bulunduğu terekelerde, sözleşmenin hazırlanması sürecinin uzman bir miras hukuku avukatı eşliğinde yürütülmesi olası hak kayıplarının önüne geçecektir.