Mirastan feragat, mirasta hakkı olan bir kimsenin kendi isteğiyle bu hakkından vazgeçmesidir.
A. Mirastan Feragat Nedir?
Mirastan feragat, mirasta hakkı olan bir kimsenin kendi isteğiyle bu
hakkından vazgeçmesidir. Mirastan vazgeçme yani feragat, mirasın reddinden
farklı olarak mirasbırakanın vefatından önce ve onun da katılımıyla yapılır.
Haliyle mirasbırakan ile mirasçı arasında gerçekleştirilen iki taraflı bir
hukuki işlemdir.
Mirastan feragat eden mirasçı, mirasçılık sıfatını kaybeder.
B. Mirastan Feragat Sözleşmesi
Mirastan feragat konusu Türk Medeni Kanunu’nun 528’inci maddesinde mirastan
feragat sözleşmesi başlığı altında düzenlenmiştir.
TMK, m. 528: "Mirasbırakan, bir mirasçısı ile karşılıksız veya bir
karşılık sağlanarak mirastan feragat sözleşmesi yapabilir.
Feragat eden, mirasçılık sıfatını kaybeder. Bir karşılık sağlanarak
mirastan feragat, sözleşmede aksi öngörülmedikçe feragat edenin altsoyu için de
sonuç doğurur."
Kanun metninden hareketle mirastan feragatin miras sözleşmesi şeklinde
yapılacağı anlaşılmaktadır.
C. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Şekli
Miras sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için resmi vasiyetname şeklinde
yapılması lazımdır. O halde mirastan feragat sözleşmesinin de resmi vasiyetname
şeklinde düzenlenmesi gerekir.
Mirastan feragat sözleşmesi için sözleşme yapacakların ayırt etme gücüne
sahip ve ergin olması gerekir. Yani fiil ehliyetinin varlığı aranır. Mirastan
feragat, resmi vasiyetname şeklinde yapılacağından noterde yahut resmi memur
huzurunda yazılı olarak akdedilmelidir. Uygulamada genellikle noterler tercih
edilmektedir.
Adi yazılı yahut sözlü şekilde yapılan mirastan feragat sözleşmeleri
geçersizdir.
D. Mirastan Feragatin Türleri
Mirastan feragat sözleşmeleri feragatin kapsamına göre kısmî ve tam feragat
şeklinde gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca kanunda düzenlendiği haliyle
mirastan feragat sözleşmeleri ivazlı (karşılıklı) ve ivazsız (karşılıksız)
olarak yapılabilmektedir. Mirastan feragatin karşılıklı yahut karşılıksız
olması sonuçları itibariyle oldukça önemlidir.
1. Mirastan İvazlı Feragat
Mirastan feragat belirli menfaat karşılığında gerçekleştirilmişse, mirastan
ivazlı feragat söz konusu olur. İvazlı mirastan feragat sözleşmesi, aksi
sözleşmeyle öngörülmemişse mirasçının altsoyu açısından da sonuç doğurur.
Dolayısıyla mirasçı belli bir menfaat elde ederek mirastan vazgeçtiği için,
sahip olduğu miras hakkı altsoyuna geçmeyecektir. Bu durumda mirasbırakanın
diğer mirasçıları feragat eden mirasçının payını kendi payları oranında
paylaşırlar.
Ancak ivazlı mirastan feragat sözleşmelerinde mirasçının altsoyunun
mirastan yararlanabileceğine ilişkin kayıt da konulabilir. Ancak böyle bir durumda
diğer mirasçılar tenkis davası açabilirler.
2. Mirastan İvazsız Feragat
Mirastan feragat sözleşmesi ivazsız bir şekilde yapılmışsa, feragat edenin
miras hakkı altsoyuna geçer. Bu durumda feragat eden mirasbırakandan önce ölmüş
gibi değerlendirilir. Söz konusu hükme 528’inci maddenin üçüncü fıkrasındaki
düzenlemenin mefhumu muhalifinden ulaşılmaktadır. Madde gerekçesi de bu yargıyı
doğrular niteliktedir.
Mirastan ivazsız feragat sözleşmesi ile taraflar, feragat edenin altsoyunun
da bu feragatten etkilenmesini kararlaştırabilir. Ancak feragat edenin altsoyu
saklı pay talebinde bulunabilir.
E. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Hükümden Düşmesi
Mirastan feragat sözleşmesinin hangi hallerde hükümden düşeceği Kanun’un
529’uncu maddesinde iki fıkra halinde düzenlenmiştir.
İlk olarak belli bir kişi lehine yapılan mirastan feragat sözleşmesinde o
kişi herhangi bir sebeple mirasçı olamazsa, feragat hükümden düşecektir.
Örneğin, lehine feragat edilen kişi, mirasbırakanın canına kast ettiği için
sonraki bir tarihte mirasçılıktan çıkarılmış olabilir. Yahut lehine feragatte
bulunulan kişi mirasbırakandan önce vefat etmiş olabilir. Bu gibi durumlarda
mirastan feragat sözleşmesi hükümden düşer.
İkinci fıkrada mirastan feragat sözleşmesinin belli bir kişi lehine
yapılmadığı olasılık düzenlenmiştir. Bu durumda feragat en yakın ortak kökün
altsoyu lehine yapılmış sayılır. En yakın ortak kökün altsoyu herhangi bir
sebeple mirasçılık vasfını kaybettiği takdirde feragat hükümden düşer.
F. Mirastan Feragat Sözleşmesinin İptali
Mirasbırakan ile mirasçı arasında kurulan mirastan feragat sözleşmesi,
taraflardan en az birinin ehliyetsiz olması yahut irade sakatlığı gibi hallerde
iptal edilebilir. Fakat sözleşmenin iptal edilebilmesi için ilgililerin
mirastan feragat sözleşmesinin iptali için dava açmaları gerekir.
G. Mirastan Feragat İle Mirasın Reddi Arasındaki Farklar
Mirasın reddi mirasbırakanın ölümünden sonra tek taraflı olarak
gerçekleştirilmektedir. Mirastan feragat ise mirasbırakan hayatta iken ve onun
katılımıyla gerçekleştirilir. Mirasın reddi tek taraflı bir işlem iken mirastan
feragat iki taraflı bir sözleşmedir.
Mirasın reddinde reddedenin altsoyu mirasın reddi işleminden etkilenmezler
ve mirasçı sıfatını kazanırlar. Mirastan feragat sözleşmesinde ivazlı feragat
halinde feragat edenin altsoyu bu işlemden etkilenir ve mirasçı olamaz.
H. Mirastan Feragat İle Mirasçılıktan Çıkarma Arasındaki Farklar
Mirastan feragat ile mirasçılıktan çıkarma işleminin en temel benzerliği
her ikisinin de mirasbırakanın sağlığında yapılmasıdır. Ancak mirastan feragat,
mirasçı ve mirasbırakanın karşılıklı iradeleriyle gerçekleştirilirken
mirasçılıktan çıkarma işlemi mirasbırakanın tek taraflı irade beyanıyla
yapılmaktadır. Mirastan feragat emredici hükümlere aykırı olmamak kaydıyla
herhangi bir sebeple yapılabilir. Ancak mirasçılıktan çıkarma işlemi yalnızca
Medeni Kanun’un 510 ve 513’üncü maddelerinde sayılan sebeplerden birine
dayanılarak yapılabilir.
İ. Mirastan Feragat Sözleşmesi Örneği
Mirastan feragat sözleşmesi örneği noter huzurunda aşağıdaki örnekte
görüldüğü şekilde hazırlanabilir:
(Mirasbırakan adı), dairemize gelerek şu sözleri beyan etti:
“Sahibi olduğum konutun, tapusunu ve konutun bütün değerlerini mirasçı
kızım\oğlum (feragat eden mirasçı adı)‘a (taşınmazın değeri) tutarında nakit
olarak ödeme gerçekleştirdim. Beraberinde kızım\oğlum, benden intikal olan
mirastan feragat edecektir. Benden gelen mirasın hakkını talep etmeyecektir.”
Şeklinde mirasbırakan açıklama yapar.
(Mirastan feragat eden adı), söze başlar:
“Babamın beyan ettiği sözleri kabul ediyorum. Kendisinden (taşınmazın
değeri) tutarında parayı nakit aldım. Konuttan gelen bu değerden mirasçı olarak
feragat ediyorum. Bu mirastan gelen hiçbir talebi, kendi beyanımda kabul
etmeyeceğim.”
Demek suretiyle mirastan feragat eden kişi beyanını tamamlar.
Konuyla İlgili Hizmetlerimiz:
https://www.latifcembaran.com/miras-avukati
Benzer Blog Yazılarımız:
https://www.latifcembaran.com/blog/mirarstan-feragat
https://www.latifcembaran.com/blog/terekenin-tespiti-davasi
https://www.latifcembaran.com/blog/vasiyetname-turleri
https://www.latifcembaran.com/blog/aile-konutunun-sag-kalan-ese-ozgulenmesi
https://www.latifcembaran.com/blog/tarim-arazilerinin-miras-yoluyla-bolunmesi