Terk Nedeniyle Boşanma Davası

Terk nedeniyle boşanma davası, Türk Medeni Kanunu'nun 164. maddesinde düzenlenen ve uygulamada sıkça karşılaşılan özel boşanma sebeplerinden biridir. Eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ortak konutu terk etmesi veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesi halinde, kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesiyle terk edilen eş boşanma davası açabilir. Ancak her evden ayrılma durumu hukuken terk olarak kabul edilmez. Terk fiilinin belirli şartları taşıması, gerekli sürelerin geçmiş olması ve hâkim veya noter tarafından yapılan ihtarın sonuçsuz kalması gerekir.

Terk nedeniyle boşanma davaları, usul şartlarının titizlikle uygulanmasını gerektiren dava türlerinden biridir. Özellikle terk eden eşin haklı bir sebebinin bulunup bulunmadığı, ortak konutu terk etmeye zorlayan veya ortak konuta dönmesini engelleyen eşin durumu, ihtar sürecinin usulüne uygun yürütülüp yürütülmediği ve yasal sürelerin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle terk sebebine dayalı boşanma davalarında hukuki sürecin dikkatle değerlendirilmesi ve hak kaybı yaşanmaması adına profesyonel destek alınması büyük önem taşımaktadır.

Bu yazımızda terk nedeniyle boşanma davasının şartlarını, dava açma hakkının kime ait olduğunu, ihtar prosedürünü, gerekli süreleri, Yargıtay uygulamalarını ve terke dayalı boşanma davalarının hukuki sonuçlarını ayrıntılı olarak ele alacağız.

Terk Sebebiyle Boşanma Nedir?

Terk nedeniyle boşanma davası, Türk Medeni Kanunu'nun 164. maddesinde düzenlenen özel boşanma sebeplerinden biridir. Kanuna göre eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde, kanunda öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde terk edilen eş boşanma davası açabilir.

Terk nedeniyle boşanma, mutlak boşanma sebepleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle kanunda belirtilen şartlar oluştuğunda ayrıca evlilik birliğinin temelinden sarsılıp sarsılmadığı araştırılmaz. Ancak her evden ayrılma durumu hukuken terk olarak kabul edilmez. Terk olgusunun Türk Medeni Kanunu'nda belirtilen koşulları taşıması gerekir.

Terk Nedeniyle Boşanma Davasının Şartları Nelerdir?

Terk nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için öncelikle eşlerden birinin ortak yaşamı sona erdirecek şekilde evi terk etmiş olması gerekir. Bunun yanında terk eden eşin evlilik birliğinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla hareket etmesi ve ayrılığın haklı bir nedene dayanmaması gerekir.

Örneğin askerlik görevi, ceza infaz kurumunda bulunma, ağır hastalık veya aile içi şiddet nedeniyle ortak konuttan ayrılma durumlarında terk nedeniyle boşanma hükümleri uygulanamaz. Çünkü bu hallerde eşin ayrı yaşaması haklı bir sebebe dayanmaktadır.

Kanunda ayrıca terkin en az altı ay devam etmesi şartı da aranmıştır. Bunun yanında hâkim veya noter tarafından yapılan ihtarın sonuçsuz kalması gerekir. Tüm bu şartlar birlikte gerçekleştiğinde terk edilen eş boşanma davası açabilir.

Terk Eden Eşe Karşı Boşanma Davası Açılabilir mi?

Türk Medeni Kanunu'na göre terk nedeniyle boşanma davasını açma hakkı yalnızca terk edilen eşe aittir. Bu nedenle öncelikle somut olayda kimin terk eden, kimin terk edilen eş olduğunun belirlenmesi gerekir.

Kanun koyucu yalnızca ortak konuttan  ayrılan kişiyi değil, diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eşi de terk eden eş olarak kabul etmiştir. Kanunda açıkça "diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır" hükmüne yer verilmiştir.

Bu nedenle eşini evden kovan, fiziksel veya psikolojik baskıyla ayrılmaya zorlayan ya da eve dönmesine engel olan kişi, sonradan terk nedeniyle boşanma davası açamaz. Çünkü bu durumda hukuken terk edilen değil, terk eden eş konumundadır.

Terk Sebebiyle Boşanma Davası Açmak İçin Gerekli Süreler

Terk nedeniyle boşanma davalarında süreler büyük önem taşımaktadır. Kanun, terk olayının gerçekleşmesinden hemen sonra dava açılmasına izin vermemiştir.

Öncelikle eşin ortak konutu terk etmesinden itibaren en az dört aylık sürenin geçmesi gerekir. Boşanma davası açmak için belirli sürenin dördüncü ayı bitmedikçe ihtar isteminde bulunulamaz. Dördüncü ayın tamamlanmasının ardından hâkim veya noter aracılığıyla ihtar gönderilebilir.

İhtarın tebliğ edilmesinden sonra ise terk eden eşe iki ay süre tanınır. Bu süre içerisinde ortak konuta dönülmezse, toplamda altı aylık süre de tamamlanmış olacağından terk nedeniyle boşanma davası açılabilir.

Kanunda açıkça belirtildiği üzere ihtardan sonra iki ay geçmedikçe dava açılamaz. Bu nedenle sürelerin doğru hesaplanması davanın kabulü açısından büyük önem taşımaktadır.

Terke Dayalı Boşanma Davasında İhtar Şartı

Terk nedeniyle boşanma davasının en önemli unsurlarından biri ihtar şartıdır. Kanuna göre davaya hakkı olan eşin talebi üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar ile terk eden eşe ortak konuta dönmesi gerektiği bildirilir.

Hâkim veya noter, esası incelemeden yapacağı ihtarda terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiğini ve dönmemesi halinde doğacak hukuki sonuçları açıklar. Gerektiğinde bu ihtar ilan yoluyla da yapılabilir.

İhtar prosedürü tamamlanmadan açılan terk nedeniyle boşanma davalarının reddedilmesi mümkündür. Bu nedenle ihtarın usulüne uygun şekilde hazırlanması, doğru adrese gönderilmesi ve yasal sürelerin eksiksiz şekilde beklenmesi gerekir.

Ayrıca ihtarın geçerli sayılabilmesi için eşin davet edildiği ortak konutun yaşamaya elverişli ve aile birliğinin yeniden kurulmasına uygun nitelikte olması gerekir. Ortak konutun hazır ve uygun olmaması halinde gönderilen ihtar hukuki sonuç doğurmayabilir.

Terk Nedeniyle Boşanma Davası Açma Hakkı Kime Aittir?

Terk nedeniyle boşanma davası açma hakkı, Türk Medeni Kanunu'nun 164. maddesi gereğince yalnızca terk edilen eşe aittir. Kanunda açık şekilde, eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülükleri yerine getirmemek amacıyla terk etmesi veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmemesi halinde terk edilen eşin boşanma davası açabileceği düzenlenmiştir.

Uygulamada en çok karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, gerçekte kimin terk eden, kimin terk edilen eş olduğunun belirlenmesidir. Özellikle eşini ortak konutu terk etmeye zorlayan, evden ayrılmasına neden olan veya ortak konuta dönmesini engelleyen kişinin sonradan kendisini terk edilen eş gibi göstermeye çalıştığı durumlarla karşılaşılabilmektedir.

Oysa kanun açık bir şekilde "diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır" hükmünü içermektedir. Bu nedenle ortak konutu terk etmeye zorlayan eş, hukuken terk eden eş olarak kabul edilir ve terk nedeniyle boşanma davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Terk Nedenine Dayalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Terk nedenine dayalı boşanma davası açılabilmesi için öncelikle kanunda belirtilen şartların eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Eşlerden birinin ortak konutu terk etmesi tek başına boşanma davasına konu olmamaktadır.

Öncelikle terk fiilinin evlilik birliğinden doğan yükümlülükleri yerine getirmemek amacıyla gerçekleştirilmiş olması gerekir. Bunun yanında terk eden kişinin haklı bir sebebinin bulunmaması şarttır. Örneğin aile içi şiddet, ağır hakaret veya can güvenliğini tehdit eden olaylar nedeniyle evden ayrılan eş hakkında terk hükümleri uygulanamaz.

Terkin üzerinden dört ay geçtikten sonra hâkim veya noter aracılığıyla terk eden eşe eve dön ihtarı gönderilebilir. Bu ihtarda, terk eden eşe eve dönmesi için iki aylık süre tanınır. İhtara rağmen terk eden eşin ortak konuta dönmemesi halinde terk nedeniyle boşanma davası açılabilir.

Dava, görevli Aile Mahkemesi'nde açılır. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemeleri aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakmaktadır. Dava açılmadan önce tüm sürelerin doğru hesaplanması ve ihtar işleminin usulüne uygun gerçekleştirilmesi büyük önem taşır.

Terke Dayalı Boşanma Davasında Deliller ve İspat

Terk nedeniyle boşanma davasında davacı eş, terk fiilinin gerçekleştiğini ve kanunda öngörülen şartların oluştuğunu ispat etmekle yükümlüdür.

Bu kapsamda;

●Noter veya mahkeme aracılığıyla gönderilen ihtar belgeleri,

●Tebligat kayıtları

●Nüfus ve adres kayıtları

●Tanık beyanları

●Kolluk araştırmaları

●Muhtarlık kayıtları

●Mesajlaşmalar ve yazılı deliller

mahkemeye sunulabilecek deliller arasında yer almaktadır.

Özellikle terk eden eşin uzun süre ortak konuta dönmediğinin ve ortak yaşamı sürdürmek istemediğinin ispatlanması önemlidir. Bunun yanında ihtarda belirtilen konutun yaşamaya elverişli olduğunun da gerektiğinde ispat edilmesi gerekebilir.

Boşanma Davasında Terk Sebebinin Hukuki Sonuçları

Terk nedeniyle boşanma davası, Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen özel boşanma sebeplerinden biridir. Şartların gerçekleşmesi halinde mahkeme tarafından boşanmaya karar verilebilir.

Ancak uygulamada sıklıkla gözden kaçırılan önemli bir husus bulunmaktadır. Terk eden eşe eve dönmesi için ihtar gönderen eş, çoğu zaman ihtar tarihinden önceki bazı olayları affetmiş veya en azından hoşgörüyle karşılamış sayılabilmektedir.

Bu nedenle terk sebebine dayalı boşanma davası ile evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedenine dayalı davaların hukuki sonuçları farklılık gösterebilir. Özellikle ihtar tarihinden önce yaşanan olayların sonradan kusur değerlendirmesine konu edilip edilemeyeceği her somut olayın özelliklerine göre ayrıca incelenmelidir.

Terk Nedeniyle Boşanma Davasında Nafaka ve Tazminat

Terk nedeniyle boşanma davasında mahkeme yalnızca boşanma kararı vermekle kalmaz; gerekli şartların oluşması halinde nafaka, velayet ve maddi sonuçlara ilişkin talepleri de değerlendirir.

Ancak terk nedeniyle boşanma davalarında önemli bir özellik bulunmaktadır. İhtar prosedürü nedeniyle davacı eşin, ihtar öncesinde yaşanan bazı olayları affetmiş sayılabileceği kabul edilmektedir. Bu durum özellikle manevi tazminat taleplerinin değerlendirilmesinde önem taşımaktadır.

Her somut olayın koşulları farklı olduğundan nafaka ve tazminat taleplerinin dava açılmadan önce ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerekir. Özellikle yüksek miktarlı tazminat taleplerinin söz konusu olduğu dosyalarda profesyonel hukuki destek alınması faydalı olacaktır.

Terk Nedeniyle Boşanma Davasının Reddedilme Sebepleri

Terk nedeniyle boşanma davası açılmış olması tek başına davanın kabul edileceği anlamına gelmez. Kanunda öngörülen şartların eksik olması halinde boşanma davası açılamayacaktır veya açılan dava reddedilebilecektir.

Özellikle aşağıdaki durumlarda davanın reddi gündeme gelebilir:

●Terk eden kişinin haklı bir sebebinin bulunması,

●Terkin altı aylık süreyi doldurmamış olması,

●İhtarın süresinden önce gönderilmiş olması,

●İhtarın usule uygun yapılmamış olması,

●Davet edilen ortak konutun yaşamaya elverişli olmaması,

●Davacının gerçekte terk edilen değil, terk eden eş olduğunun tespit edilmesi,

●Eşini ortak konutu terk etmeye zorlayan eşin dava açması,

●Ortak konuta dönmesini engelleyen eşin dava açması.

Bu nedenle terk nedeni ile boşanma davası açılmadan önce olayın hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi gerekir. Aksi halde uzun süren bir yargılama sonunda davanın reddedilmesi ve hak kayıplarının ortaya çıkması mümkündür. Özellikle terke dayalı boşanma davası açma aşamasında bir  Konya avukat veya aile hukuku alanında çalışan deneyimli bir  Konya boşanma avukatı ile sürecin değerlendirilmesi önemli avantaj sağlayacaktır.